Przejdź do treści

Sprawdź, czy nie stosujesz podwójnych standardów wobec siebie i innych

Przepuść swoją ocenę cudzego błędu lub własnej wymówki przez filozoficzną próbę odwrócenia ról i podstawowy błąd atrybucji.

Cztery próby bezstronności moralnej na co dzień

  1. 01

    Zbadaj asymetrię intencji i rezultatów

    Siebie oceniamy zazwyczaj po szlachetnych zamiarach i trudnym kontekście, a innych ludzi po surowym efekcie końcowym ich działania.

  2. 02

    Wykonaj test podmiany nazwisk i plemion

    Podmień w myślach sprawcę na osobę, której nie lubisz albo którą podziwiasz, i sprawdź, czy Twój wyrok pozostaje bez zmian.

  3. 03

    Odróżnij istotną różnicę moralną od specjalnej troski

    Jeśli bronisz wyjątku dla siebie, wskaż obiektywną cechę sytuacji, którą przyznałbyś każdemu obcemu w identycznym położeniu.

  4. 04

    Zastosuj złotą i srebrną regułę etyczną

    Zapytaj po konfucjańsku i kantowsku: czy zaakceptowałbym świat, w którym inni traktują mnie dokładnie według tej samej miary?

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest specjalne traktowanie (special pleading) w logice nieformalnej?

To błąd polegający na uznawaniu ogólnej normy za słuszną dla wszystkich ludzi z jednoczesnym wyłączaniem z niej siebie lub własnej grupy bez wskazania merytorycznego kryterium.

Skąd bierze się w nas podstawowy błąd atrybucji przy ocenie ludzi?

Swoje zmęczenie, ból głowy i presję czujemy od środka, więc widzimy okoliczności; u drugiego człowieka obserwujemy tylko zachowanie z zewnątrz, więc przypisujemy je stałej cesze charakteru.

Czy bezstronność oznacza, że mam traktować obcych identycznie jak rodzinę?

W sferze serdeczności i troski szczególne więzi są naturalne, ale w sferze uczciwości, zasad ruchu czy rzetelności oceny reguła sprawiedliwości powinna być symetryczna.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania