Przejdź do treści

Zrozum trudny termin filozoficzny przez problem, do którego go wymyślono

Zamiast wkuwać suchą encyklopedyczną regułkę, zobacz, jaką zagadkę chciał rozwiązać filozof, powołując do życia dane pojęcie.

Cztery elementy pełnego zrozumienia terminu filozoficznego

  1. 01

    Sprawdź źródłosłów grecki, łaciński lub niemiecki

    Etymologia często otwiera oczy w sekundę: grecka aletheia (prawda) to dosłownie „nieskrytość”, a Dasein to „bycie-tu-oto”.

  2. 02

    Nazwij przeciwieństwo parzyste w tym samym systemie

    Terminy filozoficzne chodzą parami: akt i możność, analityczne i syntetyczne, byt-w-sobie i byt-dla-siebie — zrozum parę, a zrozumiesz słowo.

  3. 03

    Zobacz, co się psuło bez tego pojęcia

    Zapytaj: jakiej luki w dawnym języku autor nie mógł załatać zwykłymi słowami, że musiał wykuć osobne narzędzie pojęciowe?

  4. 04

    Wypisz najczęstsze potoczne nieporozumienie

    Odróżnij „idealizm” filozoficzny od marzycielstwa, „cynizm” antyczny od wyrachowania, a „sceptycyzm” metodologiczny od zwykłego marudzenia.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego znaczenie tego samego terminu (np. „substancja”) zmienia się między epokami?

U Arystotelesa substancją był konkretny koń lub Sokrates, u Kartezjusza rzecz myśląca i rozciągła, a u Spinozy jedna całość Boga-Natury — dlatego zawsze pytamy: „u którego autora?”.

Co w logice i filozofii znaczy słynna para a priori i a posteriori?

Poznanie a priori jest uzasadnione niezależnie od doświadczenia zmysłowego (jak 2+2=4), natomiast a posteriori wymaga sprawdzenia faktów w świecie empirycznym („dziś w Krakowie pada deszcz”).

Jak najszybciej zapamiętać trudny termin przed egzaminem ustnym?

Połącz go w głowie z jednym własnym, obrazowym przykładem z życia codziennego i spróbuj wytłumaczyć go na głos komuś spoza wydziału w trzech prostych zdaniach.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania