Przejdź do treści

Sprawdź, gdzie wpadasz w „złą wiarę” Sartre’a, mówiąc „nie mam wyjścia”

Przyjrzyj się słynnej scenie z kelnerem w paryskiej kawiarni i odkryj miejsca, w których chowasz własną wolność za sztywną rolą społeczną.

Cztery kroki wychodzenia ze „złej wiary” ku dojrzałej autentyczności

  1. 01

    Zamień w zdaniu słowo „muszę” na „wybieram ze względu na”

    Nie „musisz” iść jutro do tej pracy — wybierasz pójście, bo cenisz utrzymanie rodziny i dotrzymanie umowy bardziej niż skutki porzucenia etatu.

  2. 02

    Rozróżnij u Sartre’a faktyczność od transcendencji

    Faktyczność to realne dane wyjściowe (wiek, przeszłość, zdrowie); transcendencja to sposób, w jaki odnosisz się do nich swoim dalszym projektem.

  3. 03

    Nie zamieniaj samego siebie w nieruchomy przedmiot

    Krzesło jest krzesłem raz na zawsze (byt-w-sobie), lecz człowiek nieustannie staje się przez czyny — etykieta z przeszłości nie zamyka jutra.

  4. 04

    Oprzyj autentyczność na horyzontach znaczenia (Taylor)

    Charles Taylor przypomina, że nie stajesz się sobą w próżni — autentyczność nabiera wagi dopiero wobec spraw ważniejszych niż Twoje chwilowe kaprysy.

Najczęściej zadawane pytania

Czym zła wiara (mauvaise foi) różni się od zwykłego kłamstwa wobec drugiego człowieka?

W zwykłym kłamstwie oszust zna prawdę i ukrywa ją przed innym; w złej wierze człowiek okłamuje samego siebie, wygodnie udając przed własną świadomością bezwolny trybik okoliczności.

Czy Sartre ignorował realne ograniczenia ekonomiczne i społeczne ludzi?

We wczesnym „Bycie i nicości” kładł skrajny nacisk na wolność wewnętrzną, natomiast późniejszy Sartre oraz Simone de Beauvoir w „Etyce dwuznaczności” znacznie mocniej uwzględnili ciężar warunków społecznych.

Na czym polega główna teza książki „Etyka autentyczności” Charlesa Taylora?

Taylor odrzuca zarówno ciasny konformizm, jak i płaski relatywizm: dowodzi, że wierność samemu sobie ma sens tylko wtedy, gdy uznajemy dialog z innymi i ponadosobowe wartości (prawdę, sprawiedliwość, piękno).

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania