Przejdź do treści

Przygotuj zestaw pytań do dociekań filozoficznych z dziećmi i młodzieżą

Wykorzystaj metodę Matthew Lipmana (Philosophy for Children): obudź naturalne zdziwienie młodych ludzi wokół bajki, obrazu lub codziennej zagadki.

Cztery reguły programu „Filozofia dla dzieci” Matthew Lipmana

  1. 01

    Podążaj za autentycznym zdziwieniem, nie za gotowym morałem

    Gdy dorosły z góry zna „jedyną właściwą odpowiedź”, dzieci zaczynają zgadywać, co chce usłyszeć nauczyciel, zamiast samodzielnie myśleć.

  2. 02

    Zamień klasę lub stół we „wspólnotę dociekającą”

    Ucz prostych zwrotów szacunku i logiki: „Zgadzam się z Zosią, bo…”, „Mam inny przykład niż Kuba…”, „Co rozumiesz przez słowo nieuczciwe?”.

  3. 03

    Zaczynaj od konkreciku bliskiego światu dziecka

    Pytanie „Czym jest sprawiedliwość?” onieśmiela, ale pytanie „Czy to sprawiedliwe, żeby wszyscy dostali taki sam kawałek tortu, gdy jeden był głodny?” zapala dyskusję.

  4. 04

    Dopytuj o racje za pomocą łagodnego „dlaczego tak myślisz?”

    Dzieci są urodzonymi metafizykami — potrzebują jedynie dorosłego, który potraktuje ich hipotezę poważnie i poprosi o uzasadnienie.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego profesor logiki Matthew Lipman stworzył program Philosophy for Children (P4C)?

Zauważył na uniwersytecie w latach 60., że próba uczenia krytycznego myślenia dopiero osiemnastolatków przychodzi za późno — naturalna ciekawość filozoficzna wybucha najsilniej u kilkulatków.

Czy badania potwierdzają wpływ dociekań filozoficznych na inne przedmioty szkolne?

Tak — duże brytyjskie badania Education Endowment Foundation wykazały, że cotygodniowe godzinne dociekania P4C wyraźnie podnoszą wyniki uczniów w czytaniu ze zrozumieniem oraz matematyce.

Jak reagować, gdy podczas rozmowy filozoficznej dziecko powie coś logicznie sprzecznego?

Zamiast poprawiać z góry („źle mówisz”), zadaj z uśmiechem pytanie sokratejskie zestawiające oba zdania: „Ciekawe! Przed chwilą mówiłeś A, a teraz B — sprawdźmy razem, czy obie rzeczy mogą zajść naraz?”.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania